---

Stanowisko
Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych w sprawie cen dumpingowych
i uprawiania nieetycznej konkurencji przy udzielaniu świadczeń laboratoryjnych.

             Na rynku świadczeń medycznych z diagnostyki laboratoryjnej pojawiają się podmioty zmierzające do wyeliminowania innych już działających świadczeniodawców, przez stosowanie nieetycznych metod w pozyskiwaniu świadczeniobiorców.  Stanowiskiem KRDL jest i będzie  napominanie inicjatorów tej praktyki, że działaniami tymi naruszają zasady

i normy Kodeksu Etycznego Diagnostów Laboratoryjnych (par. 16, pkt 3d , par. 26 oraz par. 30). Naruszenie kodeksu w taki sposób uprawni KRDL do wszczęcia postępowania sądowego a po rozpoznaniu uznającym stosowane metody za nieetyczną konkurencję, do nałożenia bardzo rygorystycznych skutków na sprawcę, z jednoczesnym wystąpieniem do Urzędu Ochrony Konkurencji i  Konsumenta w celu podjęcia stosownych działań.

            KRDL jest świadoma celu stosowania cen  dumpingowych przy pozyskiwaniu biorców świadczeń. Stosowanie tak skonstruowanych cen jest nadużyciem, zarówno wobec pacjentów, jak i zleceniodawców badań. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że po opanowaniu rynku świadczeń dystrybutorzy i świadczeniodawcy powetują swoje straty zawyżonymi cenami.

             Krajowa Rada ma obowiązek piętnowania  tego typu nieetycznych działań.

            KRDL wyraża w ten sposób stanowisko, że normą postępowania obowiązującą dla diagnostów laboratoryjnych są zasady dobrego współżycia koleżeńskiego i społecznego, wynikające z Kodeksu Etyki i regulacje prawa zawarte w Kodeksie Cywilnym.

Stanowisko podjęte dn. 1 grudnia 2006 r.

podczas XXI Posiedzenia KRDL

---

Pismo  Prezesa KRDL z dnia 27 listopada 2006 r. do PT Katarzyny Chmielewskiej

L.dz. 804/11/06                                          Warszawa, 27 listopada 20

 

 

W nawiązaniu do pisma znak MZ-NS-ZM-0212-8189-2/JŚ/06 z dnia 15.11.2006 r. (zarejestrowanego w KIDL dnia 15.11.06 r., L.dz. 7118/11/06) dotyczącego przedstawienia uwag do projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu specjalizacji uprawniających lekarza do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej w medycznym laboratorium diagnostycznym, Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych przedstawia następującą opinię:

         Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej, osobą uprawnioną do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej, oprócz diagnosty laboratoryjnego jest osoba posiadająca tytuł zawodowy lekarza i prawo wykonywania zawodu lekarza oraz wiedzę i umiejętności w zakresie wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej, o których mowa w art. 2, uzyskane w ramach specjalizacji,
o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty lub posiadająca umiejętności z zakresu węższych dziedzin medycyny, o których mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy. Jednocześnie na podstawie art. 16 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty Minister Zdrowia po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej oraz Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych określa, w drodze rozporządzenia, wykaz specjalizacji uprawniających do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej w laboratorium uwzględniając odpowiedni poziom wiedzy i umiejętności w zakresie wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej. Czynności te – zgodnie z przepisami ustawy – mogą być wykonywane wyłącznie w medycznym laboratorium diagnostycznym. Takie ograniczenia wynikają również z ogólnych przepisów sanitarno-epidemiologicznych, materiał biologiczny w którym wykonywane są badania laboratoryjne jest materiałem potencjalnie zakaźnym.

Określenie przez Ministra Zdrowia wykazu specjalizacji uprawniających do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej powinno być poprzedzone szczegółową analizą programów nauczania na poszczególnych specjalizacjach i ich porównaniem z programem nauczania na kierunku analityka medyczna. Na taką procedurę wyraźnie wskazuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2005 r.
(K 17/04). W uzasadnieniu do niniejszego wyroku wskazano bowiem, że kryteria dostępności do wykonywania zawodów, których zasady są regulowane ustawowo, zawsze muszą odpowiadać wymaganiom związanym z zapewnieniem bezpieczeństwa zdrowia i odpowiedniej fachowości ze strony świadczących usługi. Muszą być też jasne i przejrzyste oraz adekwatne, jeśli chodzi o potwierdzenie zdobytej wiedzy praktyczneji teoretycznej przygotowującej do wykonywania zawodu.

W dalszej jego części czytamy, iż przed określeniem, kto może zostać diagnostą (a więc również przed określeniem kto może samodzielnie wykonywać wszystkie czynności diagnostyki laboratoryjnej, ustawodawca obowiązany był zbadać (będzie również do tego zobowiązany tworząc akty prawne dotyczące tej dziedziny) czy i na ile lekarz z racji ukończonych studiów ma taki sam zasób wiedzy i umiejętności praktycznych co analityk medyczny. Kwestia ta musi być rozstrzygnięta przesądzona w oparciu o porównanie programów nauczania.

Ta sama zasada dotyczy uznania specjalizacji uprawniających do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej. Studia na wydziale lekarskim a także specjalizacje lekarskie przygotowują przede wszystkim do wykonywania zawodu lekarza, a więc w zakresie badań diagnostycznych w głównej mierze do samodzielnej interpretacji wyników badań diagnostycznych, a nie ich wykonania i kontroli jakości.

 W świetle powyższych rozważań, zasadnicze wątpliwości Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych budzi umieszczenie w wykazie niektórych specjalności lekarskich, uprawnionych do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej. W uzasadnieniu wskazano
(bez jedynie), że wykaz tychże specjalizacji ustalono w oparciu
o subiektywne opinie konsultantów krajowych w wybranych dziedzinach medycyny.
        

W uzasadnieniu należałoby przedstawić konkretne dowody, świadczące o tym, żeteoretyczne i praktyczne treści programowe specjalizacji odpowiadają jakości kształcenia diagnostów laboratoryjnych. W uzasadnieniu należałoby używać również pojęć zgodnych z przyjętą nomenklaturą. Co oznacza „diagnostyka makroskopowa

i mikroskopowa”, czy „badania bioptyczne i cytologiczne” wykonywane przez lekarza ginekologa (czy jest uprawniony do wykonania np. biopsji płuc
i wątroby i oceny preparatów?). Dlaczego np. specjalista chorób zakaźnych może wykonywać diagnostykę molekularną, a specjalista mikrobiolog już nie? 

Analiza dostępnych programów specjalizacji, dokonana przez Zakład Koordynacji i Oceny Jakości Kształcenia Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie w celu ustalenia czy osoby uzyskujące tytuł specjalisty w odpowiedniej dziedzinie medycyny są przygotowane

i uprawnione do samodzielnego wykonywania określonych badań diagnostycznych potwierdza, że kwalifikacje i wiedzę teoretyczną niezbędną do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej zapewniają programy następujących specjalizacji lekarskich:

1.    diagnostyka laboratoryjna,
2.    mikrobiologia lekarska,
3.    immunologia kliniczna. 

        Natomiast, przeprowadzona analiza wykazuje, że lekarze uzyskujący tytuł specjalisty:

1)   anatomo-patologia II st., anatomia patologiczna II st., patomorfologia II st., patomorfologia,

2)   angiologia,

3)   choroby zakaźne II st., choroby zakaźne,

4)   diabetologia II st. (podspecjalizacja), diabetologia II st., diabetologia,

5)   genetyka kliniczna,

6)   endokrynologia II st. (podspecjalizacja), endokrynologia II st., endokrynologia,

7)   ginekologia i położnictwo II st., położnictwo i ginekologia II st., położnictwo
i ginekologia,

8)     hematologia II st. (podspecjalizacja), hematologia II st., hematologia,

9)     medycyna sądowa II st., medycyna sądowa,

10)  neurologia II st., neurologia

11)  neurologia dziecięca II st., neurologia dziecięca,

12)  neuropatologia II st. (podspecjalizacja), neuropatologia II st., neuropatologia,

13)  onkologia i hematologia dziecięca,

14)  onkologia kliniczna,

15)  parazytologia lekarska II st. (podspecjalizacja),

16)  reumatologia II st., reumatologia,

17)  toksykologia kliniczna II st. (podspecjalizacja), toksykologia II st., toksykologia wojskowa II st., toksykologia kliniczna,

18)  transfuzjologia II st., transfuzjologia kliniczna II st., transfuzjologia kliniczna,

19)  transplantologia.

nie uzyskują kompetencji i nie posiadają wiedzy i umiejętności praktycznych, niezbędnych do samodzielnego wykonywania badań laboratoryjnych od chwili pobrania materiału poprzez proces analityczny do końcowej walidacji wyniku.

         Przyjęte powyżej stanowisko CMKP jest zgodne z założeniami organizacyjno-programowymi projektu programu kształcenia podyplomowego w zakresie analityki medycznej dla osób posiadających tytuł zawodowy lekarza. Projekt ten został przygotowany przez zespół powołany przez MZ. Obejmuje te treści programowe i ich wymiar godzinowy, z którymi absolwenci kierunku lekarskiego nie mięli żadnego kontaktu w czasie swojego kształcenia. Studia te trwają nie krócej niż 3 semestry, zaś łączny wymiar godzin kształcenia nie może być mniejszy niż 1325. Warunkiem rozpoczęcia studiów jest co najmniej dwuletni staż zawodowy w medycznym laboratorium diagnostycznym. Studia kończą się egzaminem końcowym, składającym się
z egzaminu praktycznego i teoretycznego. 

W opinii Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych, samo wykazanie obecności kursu z zakresu diagnostyki laboratoryjnej w trakcie odbywania specjalizacji lekarskiej nie jest wystarczające dla potwierdzenia posiadanych umiejętności praktycznych w zakresie czynności diagnostyki laboratoryjnej. Zauważyć należy, iż czynności diagnostyki laboratoryjnej nie należy mylić z diagnostyką przedlaboratoryjną czy kliniczną interpretacją wyników,do czego-bez wątpienia jedynym uprawnionym jest lekarz. Czynności diagnostyki laboratoryjnej wymagają wiedzy i umiejętności praktycznych związanych z całością postępowania analitycznego: właściwej obróbki pobranego materiału w warunkach spełniających wymogi sanitarno-epidemiologiczne, przeprowadzaniamanualnych i zautomatyzowanych procedur analitycznych oraz prowadzenia właściwej kontroli jakości. Wobec powyższego wnoszę o stosowną korektę przesłanego rozporządzenia. Chodzi tu przecież o zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. W tej mierze Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych służy wszelką pomocą.  

Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych, po analizie treści programowych i umiejętności praktycznych - niezbędnych do samodzielnego wykonywania badań laboratoryjnych - wnioskuje o umieszczenie w projekcie przedmiotowego Rozporządzenia w sprawie wykazu specjalizacji uprawniających lekarza  do samodzielnego wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej w medycznym laboratorium diagnostycznym tylko trzech specjalizacji, tj.:

1.    analityka II st., analityka lekarska II st., diagnostyka laboratoryjna II st.,  diagnostyka laboratoryjna,

2.    immunologia kliniczna,

3.    mikrobiologia II st., mikrobiologia i serologia II st., mikrobiologia lekarska.

 

---

UWAGA!

KURSY BEZPŁATNE 2007

  Z ZAKRESU SPECJALIZACJI „DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA”
        organizowane przez ZAKŁAD BIOFIZYKI CMKPw Warszawie

---

KOMUNIKAT DLA CZŁONKÓW KRAJOWEJ RADY DIAGNOSTÓW LABORATORYJNYCH

 

Z poważaniem
Prezes KRDL
Henryk Owczarek

Z poważaniem
Kierownik biura KIDL
(-) Stanisław Krężel
20-11- 2006

 

Z poważaniem
Prezes KRDL
(-) Henryk Owczarek
08-11- 2006