Opinia
w sprawie autoryzacji wyników badań serologicznych i organizacji pracy w pracowniach serologii transfuzjologicznej.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19.09.2005r w sprawie określenia sposobu i organizacji leczenia krwią w zakładach opieki zdrowotnej /Dz. U nr 191 poz 1607/ w rozdziale IV "Organizacja leczenia krwią w pracowni serologii transfuzjologicznej szpitala"
w § 27 ust 8 wskazuje, że diagnosta laboratoryjny zatrudniony
w takiej pracowni i posiadający zaświadczenie Centrum upoważniające do wykonywania badań serologicznych - wykonuje te badania samodzielnie, natomiast technik analityki medycznej takie badania niezależnie od posiadanego zaświadczenia Centrum wykonuje pod nadzorem diagnosty. Nadzór nad czynnościami diagnostycznymi wykonywanymi przez technika analityki
w zakresie autoryzacji wyników badań reguluje art. 6a ust 2
w związku z art. 2 pkt. 4 ustawy o diagnostyce laboratoryjnej.
Regulacja zawarta w § 27 ust 8 i ust 13 w/w cytowanego rozporządzenia wskazuje wyraźnie, że technik analityki wykonuje wszystkie czynności pod nadzorem diagnosty a wyniki badań
w czasie pozaregulaminowym muszą być zawsze autoryzowane przez diagnostę. Przepisy ustawy o diagnostyce nie dopuszczają możliwości autoryzowania wyników badań przez osobę nie będącą diagnostą. Z uwagi na fakt, że procedury SOP, które muszą być wprowadzone w każdej pracowni serologicznej nie mogą ze względów m.in. medycznych dopuszczać do pozostawienia na wiele godzin od chwili wykonania badania krwi wyników tego badania do autoryzacji przez diagnostę - obowiązkiem kierownika pracowni/laboratorium serologii jest zgodnie 2 § 26 ust 5 w/w rozporządzenia zapewnienie gotowości wykonywania niezbędnych badań przez całą dobę, gwarantując tym samym bezpieczeństwo biorców krwi. Oznacza to, że kierownik pracowni/laboratorium serologii jak również dyrektor całej placówki wykonującej świadczenia zdrowotne w zakresie lecenia krwią są zobowiązani tak zorganizować pracę tej jednostki aby przez całą dobę był w niej zatrudniony diagnosta gwarantujący nadzór nad wynikami badań. Zwracam uwagę, że technik analityki medycznej jako osoba nie posiadająca wyższego wykształcenia nie podlega przepisom tej części art. 32g-I ustawy o zoz dot. dyżurów medycznych. Technik winien być zatrudniony w systemie zmianowym. Diagnosta sprawujący nadzór nad czynnościami technika może być zobowiązany do pełnienia dyżurów medycznych. Stosowane przez niektóre kierownictwa pracowni serologii praktyki oszczędnościowe w zakresie zatrudniania w godzinach pozaregulaminowych tylko samych techników bez nadzoru diagnosty jest naruszeniem przepisów ustawy o diagnostyce, ustawy o zoz i w/w rozporządzenia gdyż ma to istotny wpływ na bezpieczeństwo biorców krwi. Przepisy przejściowe zawarte w § 35 w/w rozporządzenia odnoszą się wyłącznie do osób zatrudnionych w dniu wejścia w życie rozporządzenia na stanowisku kierownika pracowni serologii. Osoby te pomimo nie spełnienia wymogów kwalifikacyjnych dot. posiadania specjalizacji mogą być zatrudnione nadal na tym stanowisku do dnia 31.12.2015 r. Jeżeli osoba taka nie posiada prawa wykonywania zawodu diagnosty - to nie będzie jednak mogła sprawować nadzoru nad czynnościami wykonywanymi przez techników i autoryzować wyników dokonywanych przez nich badań gdyż przepis § 27 ust 8 i ust 13 wskazują na konieczność nadzoru i autoryzacji wyników dokonywanych tylko przed diagnostę. Kierownik nie będący diagnostą będzie mógł wykonywać tylko nadzór organizacyjny nad działalnością pracowni serologii.
Radca Prawny
Grażyna Filipowska - Kejna
Nr rej. WAR 1376
07.11.2005